Rozmowa o profilaktyce i przeciwdziałaniu

Od października Pełnomocnikiem Burmistrza ds. profilaktyki i przeciwdziałania uzależnieniom jest pani Arleta Pawelczak. W rozmowie z pgo24 przybliża zakres swoich zadań i wyzwania z nimi związane na terenie gminy Rakoniewice.

Każdemu zajęciu przyświeca jakaś idea. Jaka idea przyświeca zadaniom pełnomocnika ds. profilaktyki i przeciwdziałania uzależnieniom?

Ustawodawca stanowi iż ”prowadzenie działań związanych z profilaktyką i rozwiązywaniem problemów alkoholowych oraz integracja społeczna osób uzależnionych od alkoholu należy do zadań własnych gminy”. Kluczowym aktem prawnym, na podstawie którego prowadzona jest realizacja wskazanych działań jest Gminny Program Profilaktyki i Rozwiązywania Problemów Alkoholowych oraz Przeciwdziałania Narkomanii uchwalany corocznie przez Radę Miasta. Pełnomocnik ds. profilaktyki i przeciwdziałania uzależnieniom koordynuje realizowanie tych zadań, których celem jest kontynuacja długofalowego procesu edukacji społecznej, w szczególności dzieci i młodzieży na temat zagrożeń związanych z uzależnieniem od alkoholu, narkotyków i innych substancji psychoaktywnych, pomoc osobom uzależnionym i ich rodzinom, a także promowanie i propagowanie idei zdrowego stylu życia, wspieranie alternatywnych form spędzania wolnego czasu, oraz zapewnienie wsparcia i pomocy dla ofiar przemocy w rodzinie.

Czy może Pani spróbować ocenić skalę zjawiska uzależnień na terenie gminy?

Dla niektórych wymierną oceną zjawiska uzależnień od alkoholu i narkotyków oraz innych substancji psychoaktywnych są liczby. Z danych uzyskanych od policji wiemy, że od początku roku do początku października:
– 18 osób zatrzymano w Pomieszczeniach dla Osób Zatrzymanych do Wytrzeźwienia;
– policjanci przeprowadzili 296 interwencji domowych i w miejscach publicznych w naszej gminie, często mających związek z nadużywaniem alkoholu;
– odnotowano 3 przypadki posiadania narkotyków i ujawniono nielegalną uprawę plantacji konopii.
Statystyka konsultacji:
– osoby korzystające z pomocy na stałe (z problemem alkoholowym) – 8 osób;
– ilość rodzin korzystających z pomocy punktu (z problemem alkoholowym) – 3 rodziny;
– ilość osób uczestniczących w grupie edukacyjno-motywacyjnej – 22 osoby;
– ilość osób uczestniczących w grupie wsparcie- 12 osób;
– skierowanie na leczenie ZLU Charcice- 8 osób;
– porady dla osób uzależnionych -48 osób;
– porady dla rodzin z problemem uzależnień-19 osób;
Osoby nadużywające alkoholu, zgłoszone w 2015 r. do GKRPA w Rakoniewicach – do końca września 2015 – 12 osób, 9 skierowano na badanie biegłych sądowych, 6 wniosków skierowano do Sądu Rejonowego w Grodzisku Wlkp. o zobowiązanie do poddania się leczeniu odwykowemu.

Uważam, że gmina Rakoniewice ma takie problemy, jak inne podobnej wielkości gminy.

Proszę krótko omówić działania profilaktyczne na terenie gminy.

Gmina Rakoniewice jest gminą, na której terenie nie ma ośrodka leczenia odwykowego ani poradni leczenia terapii uzależnień. Główne działania są więc ukierunkowane na profilaktykę uniwersalną skierowaną do całej populacji, a przede wszystkim do dzieci, młodzieży i rodziców albowiem to młody człowiek w dzisiejszych czasach jest bardzo podatny na pokusy w postaci różnych używek. Należy więc wspierać młodych ludzi w kształtowaniu prawidłowych postaw osobowościowych, aby nie było potrzebne “podpieranie się” substancjami uzależniającymi. Zagrożenia sprzyjające rozszerzaniu się zjawiska alkoholizmu i innych uzależnień tkwią w środowisku i wynikają w dużej mierze z następujących czynników:
-braku umiejętności radzenia sobie ze stresem;
-syndromu wyuczonej bezradności;
-braku perspektyw życiowych młodego pokolenia i związana z tym frustracja powodująca brak motywacji do przezwyciężania trudności;
-braku alternatywnych form spędzania wolnego czasu;
-wzrostu bezrobocia i szerzenia się ubóstwa
Nadrzędnym celem Programu są też działania profilaktyczne i naprawcze zmierzające do zapobiegania powstawaniu nowych problemów oraz zmniejszenie rozmiarów problemów, które aktualnie występują powodując szkody zarówno ekonomiczne, społeczne jak i indywidualne. Ujęte w programie działania mają nie tylko minimalizować skutki alkoholizmu i innych używek, a także zapobiegać, edukować, uświadamiać. Obecnie nie zastanawiamy się już czy warto pomagać osobom, rodzinom, a szczególnie dzieciom z rodzin dotkniętych chorobą alkoholową, ale jak to robić szybciej, skuteczniej, efektywniej. Pomagać to znaczy minimalizować skutki uzależnień, które nie ograniczają się jedynie do ograniczeń fizycznych czy psychicznej degradacji samego alkoholika, one dotykają wszystkich osób, które żyją, pracują czy przyjaźnią się z uzależnionym.

W jaki sposób można dowiedzieć się na ile podejmowane działania są skuteczne?

Podejmowane działania są skuteczne jeśli są zaplanowane i mają charakter długoplanowy oraz opierają się na współpracy różnych instytucji.
Tak jest w przypadku tych zaplanowanych w Gminnym Programie. Skuteczności tych działań nie da się tak do końca ,,zmierzyć”. Liczy się jednak każdy pojedynczy człowiek, który ,,wygrał” walkę ze swoim nałogiem, uzależnieniem. Każda pojedyncza rodzina, której udało się przetrwać z taką osobą. I najważniejsze – każde dziecko, które otrzymało wsparcie, bo jest od najmłodszych lat zmuszone, by się zmagać z nałogami dorosłych członków rodziny. Potrafi radzić sobie z problemem uzależnienia i samo nie powiela negatywnych wzorców.
W programie na następny rok zaplanowana jest diagnoza społeczna, pozwoli ona dokładniej ocenić skalę problemu, a po jakimś czasie zweryfikować skuteczność tych działań.

Co można powiedzieć o dostępności terapeutów, konsultacji itp. ?

Terapeuta i psycholodzy dostępni są w każdym tygodniu. Spotkania grupy edukacyjno- motywacyjnej odbywają się w każdy wtorek. W ten dzień też pracuje terapeuta. Psychologowie przyjmują osoby potrzebujące pomocy i wsparcia w czwartki i wybrane soboty. Szczegółowe informacje o godzinach ich pracy dla Gminnej Komisji są dostępne na stronie internetowej Urzędu Rakoniewice. Informacje i pewien rodzaj wsparcia można też otrzymać w Ośrodku Pomocy Społecznej w Rakoniewicach.

Jak w ostatnich 5 latach kształtował sie budżet przeznaczony na profilaktykę i przeciwdziałanie?

Budżet przeznaczony na profilaktykę i przeciwdziałanie jest uzależniony od ilości wydanych zezwoleń na sprzedaż alkoholu na terenie gminy Rakoniewice. W ciągu ostatnich pięciu lat była to kwota ok. 200000 zł rocznie. To dużo i mało. Nie mam takich informacji na temat naszego terenu, ale PARPA podaje, że w skali kraju wpływy do budżetu z koncesji alkoholowych wynoszą 10,5 mld ( co stanowi 17, 4% całego podatku akcyzowego).
Na walkę z skutkami alkoholizmu w naszym kraju wydaje się:
-27,7 mld na ochronę zdrowia
-41,4 mld na walkę z przestępczością
-12,6 mld na wypadki drogowe
-11,3 mld na absencje w pracy
-1,5 mld na dzieci wychowujące się w rodzinie z problemem alkoholowym
Jak widać po tych liczbach ,, wpływy” są niewspółmierne do kosztów jakie trzeba pokryć z tytułu ,, nadużywania” alkoholu przez społeczeństwo.

Jak w ostatnich 5 latach kształtowała się liczba zezwoleń na sprzedaż alkoholu w Gminie Rakoniewice?

Dane z ostatnich czterech lat, przedstawiają się następująco:
dane

Na koniec, jakie są zalety i wady działania w małym środowisku?

Wadą jest to, że wszyscy się znają. Jeśli w rodzinie jest problem, to członkowie mają często wewnętrzny opór by zwrócić się o pomoc. Zaletą tego braku aminowości jest to, że kiedy problem ,,ujrzy” światło dzienne łatwiej jest go zdiagnozować. Nie ma wtedy możliwości ,,wybielania” problemu. Zawsze ktoś gdzieś widział ,,delikwenta” w sytuacji przeczącej normom społecznym. I co najważniejsze ogromną zaletą jest współpraca wszelkich instytucji OPS-u, policji, Sądu i placówek oświatowych – jest naprawdę owocna i skuteczna.

Dziękuję

Rozmawiał Michał Szała

Wybrane dla Ciebie